• Retro innovatie

    Misschien heeft het met mijn leeftijd te maken, of met de fase van mijn loopbaan, maar soms heb ik een sterke ervaring van déjà vu.

     
     

  •  

    Misschien heeft het met mijn leeftijd te maken, of met de fase van mijn loopbaan, maar soms heb ik een sterke ervaring van déjà vu. Oude wijn in nieuwe zakken. Drie voorbeelden.

    Op 23 januari organiseerde de Tweede Kamer een hoorzitting over levenslang leren. Verscheidene vertegenwoordigers uit onderwijs, wetenschap en sociale partners voerden het woord[1]. Er kwam veel waardevolle informatie over het voetlicht over scholing, informeel leren, de O&O fondsen en loopbaanontwikkeling.

    Onder de woordvoerders was de directeur van James, Karlien Haak. Samen hebben wij een aantal wensen geformuleerd ten aanzien van ‘de politiek’. In het komende nummer van LoopbaanVisie zijn ze na te lezen. Kern is dat de politiek medeverantwoordelijk neemt voor de opbouw van een breed toegankelijk, kwalitatief goed systeem voor levenslange loopbaanbegeleiding. Levenslang leren is daar zeer mee gediend. Deze wensen heb ik eerder gezien, meer dan eens zelfs. Sterker nog – de Europese ministers van onderwijs hebben al lang geleden besloten deze wensen te gaan realiseren. In 2004. Een besluit dat zij in 2008 bevestigden. In veel landen is de uitvoering ervan voortvarend ter hand genomen. Maar nog niet in Nederland[2]. Op het gebied van loopbaanbegeleidingsbeleid bevinden wij ons op het niveau van Albanië[3].

    Tweede voorbeeld. Ik stuit op een nummer van Gawein, Tijdschrift van de Psychologische Kring aan de Nijmeegse Universiteit. Een vergeeld exemplaar uit december 1955. In een van de artikelen wordt uitvoerig beschreven hoe misleidend het begrip ‘beroepskeuze’ is. Het versluiert dat mensen in hun leven en loopbaan doorgaans geleidelijk hun weg vinden door de ervaringen die ze opdoen. Door middel van een proces van zelfvinding en zelfbepaling. Maar …”de mensen zijn hun zekerheid kwijt en willen zo graag een absoluut advies, waar zij zich aan kunnen vastklemmen”. Deze mentaliteit brengt een passieve houding met zich mee. Mensen zijn zich onvoldoende bewust dat hun werkkring een doorgangsstadium is, geen eindpunt. Wat is deze kennis uit 1955 nog steeds actueel!

    Derde voorbeeld. Vorige week was ik bij twee congressen waar het begrip ‘mindset’ centraal stond. Het lijkt wel een hype. Het gaat om het onderscheid tussen een ‘fixed mindset’ en een ‘growth mindset’. In het eerste geval gelooft de persoon dat persoonlijkheidskenmerken en intelligentie in wezen vast staan. Bij een growth mindset gelooft men in mogelijkheden om te veranderen en te leren. Een growth mindset is heel goed voor je loopbaanontwikkeling. Een fixed mindset daarentegen is funest. Allemaal heel waar en belangrijk, maar nieuw zijn deze inzichten bepaald niet. Zo las ik als psychologiestudent al vergelijkbare verhalen van loopbaanwetenschappers. Zij schreven al in het midden van de vorige eeuw dat wat mensen geloven over zichzelf, in hun loopbaan vaak veel belangrijker is dan hoe ze zijn. Wel nieuw is dat er meer bekend wordt over hoe mindsets te beïnvloeden zijn. Dat is iets voor James!

    Kennelijk gaat er soms veel tijd overheen voordat kennis doordringt en toegepast wordt. Soms verdwijnt kennis zelfs voor een tijdje om daarna weer op te duiken. James heeft een ambitieuze missie: goede loopbaanbegeleiding voor iedereen. Om die missie te kunnen realiseren is innovatie essentieel. Maar goed innoveren lukt alleen als voortgebouwd wordt op bestaande kennis. Dat noemt men wel eens ‘retro innovatie’[4].

    Vernieuwen zonder onnodig wielen opnieuw uit te vinden – dat is een belangrijk aandachtsgebied voor de loopbaanspecialist bij James. Tot 1 februari vervulde ik deze taak. Met veel plezier en voldoening. Het was mooi om James te zien groeien vanuit de rijke voedingsbodem die CNV biedt. Toch heb ik besloten er mee te stoppen. Ik word 65 en wil graag een proefschrift schrijven. Bovendien staat James voor opgaven die gebaat zijn bij iemand die een langduriger en qua omvang groter commitment kan aangaan. Ik ben blij dat Jouke Post dat doet. Als hoofdredacteur van het tijdschrift Loopbaan en als docent bij onder andere Saxion Hogescholen en de Open Universiteit heeft hij zijn sporen in de loopbaanprofessie ruimschoots verdiend. Voor een optimale voeding voor retro innovatie vanuit wetenschap en professie gaat James een raad of klankbordgroep opzetten. Ik ben graag van de partij!

    Tom Luken

    [1] Zie het blog van Karlien ‘Een Leven Lang Leren, waar wachten we nog op?’ Zie hier een complete videoregistratie van de hoorzitting.

    [2] McCarthy, J. (2008). Developing the workforce of today and preparing the workforce of tomorrow: A reflection note on the present state of career guidance provision in the Netherlands. ‘s-Hertogenbosch: Euroguidance.

    [3] Brussel, G. van, & Semeijn, J. (2017). IAEVG-conferentie: over het streven naar gelijke kansen. LoopbaanVisie, 8 (88-91).

    [4] Zie het boek ‘Retro Innovatie’ van het NCSI (Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie), dat gratis is te downloaden  De foto bij dit blog komt uit dit boek.